Τι θα μάθουμε
Ποια ήταν τα αίτια που οδήγησαν στη «στάση του νίκα».
Πώς ξεκίνησε η εξέγερση και πώς κορυφώθηκε.
Με ποιον τρόπο αντιμετώπισε ο Ιουστινιανός τη στάση και ποιες οι συνέπειες της.
Το μάθημα από το σχολικό βιβλίο
Οι μεταρρυθμίσεις του Ιουστινιανού έβαλαν τάξη στη λειτουργία των υπηρεσιών του κράτους και επέβαλαν έλεγχο στα έσοδα και των Δήμων. Αυτό ενόχλησε τους οργανωτές των ιπποδρομιών και οι αρχηγοί τους μετέφεραν τα παράπονα και τη δυσαρέσκειά τους στον αυτοκράτορα. Ο Ιουστινιανός τούς άκουσε με προσοχή, αλλά δεν άλλαξε τις αποφάσεις του.
Το Γενάρη του 532 μ.Χ., κατά τη διάρκεια των αγώνων, ξέσπασαν ταραχές στον ιππόδρομο ανάμεσα στους οπαδούς των Πράσινων και των Βένετων. Η φρουρά των αγώνων προσπάθησε να τους διαχωρίσει. Τότε οι αντιμαχόμενες ομάδες ενώθηκαν και στράφηκαν κατά της φρουράς, κραυγάζοντας υβριστικά συνθήματα κατά του λογοθέτη των οικονομικών Ιωάννη Καππαδόκη, του νομοθέτη Τριβωνιανού, αλλά και κατά του ίδιου του αυτοκράτορα, από τον οποίο ζητούσαν να παραιτηθεί.
Οι ταραχές δεν περιορίστηκαν στον ιππόδρομο. Οι στασιαστές άνοιξαν τις πύλες και ξεχύθηκαν στην Πόλη. Λεηλάτησαν την πόλη έφτασαν στην πύλη του Παλατιού, φωνάζοντας «νίκα – νίκα». Στους στασιαστές, στη διάρκεια των ταραχών, προστέθηκαν και πολλοί δυσαρεστημένοι κάτοικοι της Πόλης.
Μάταια ο Ιουστινιανός και οι ηγέτες των Δήμων προσπάθησαν να ηρεμήσουν το πλήθος και να περιορίσουν τις καταστροφές. Οι στασιαστές, αντί να πειθαρχήσουν, «επιστράτευσαν» έναν αξιωματούχο του παλατιού, τον Yπάτιο, τον μετέφεραν στον ιππόδρομο και τον ανακήρυξαν αυτοκράτορα!
Ο Ιουστινιανός βρέθηκε σε πολύ δύσκολη θέση. Για μια στιγμή σκέφτηκε να παραιτηθεί και να εγκαταλείψει το θρόνο και την Πόλη. Τον συγκράτησαν όμως οι συνεργάτες του και η αυτοκράτειρα Θεοδώρα, πείθοντάς τον ότι αυτό θα ήταν το πιο μεγάλο κακό για την Πόλη και την αυτοκρατορία.
Τότε ο Ιουστινιανός διέταξε τους στρατηγούς Βελισάριο και Ναρσή να καταπνίξουν με κάθε τρόπο τη στάση. Η αυτοκρατορική φρουρά περικύκλωσε τον ιππόδρομο και, ελέγχοντας όλες τις πύλες, μπήκε σ’ αυτόν και αντιμετώπισε χωρίς οίκτο τους στασιαστές που είχαν μείνει εκεί.
Το αποτέλεσμα ήταν φρικτό:
α. τριάντα χιλιάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους.
β. ο ι αγώνες του ιπποδρόμου διακόπηκαν για αρκετά χρόνια
γ. κάθε φωνή λαϊκής διαμαρτυρίας σώπασε.
δ. μεγάλο μέρος της πόλης καταστράφηκε και
ε. το γόητρο του αυτοκράτορα πληγώθηκε βαριά.
Τελικά, κανείς δε νίκησε στη «στάση του νίκα».
Σχεδιάγραμμα μαθήματος
Παρουσίαση μαθήματος
Ερωτήσεις κατανόησης
1. Ποιοι ενοχλήθηκαν από τις μεταρρυθμίσεις του Ιουστινιανού;
2. Γιατί ονομάστηκε "στάση του νίκα";
3. Ποια ήταν η αφορμή για να ξεκινήσει η στάση;
4. Ποιος ήταν ο λόγος που έγινε η «στάση του νίκα»;
5. Πώς αντέδρασε ο Ιουστινιανός και ποιοι τον επηρέασαν;
6. Πώς σταμάτησε «η στάση του νίκα»;
7. Ποια ήταν τα αποτελέσματα της «στάσης του νίκα»;
Βοηθητικά κείμενα
2. «Καλόν εντάφιον η βασιλεία»2
«Όποιος γεννήθηκε, αναπόφευκτα θα πεθάνει. Στο βασιλιά όμως είναι αδικαιολόγητη η φυγή. Εγώ δε θα μπορούσα να ζω χωρίς την πορφύρα, ούτε επιθυμώ να ζήσω την ημέρα που δε θα με αποκαλούν βασίλισσα.
Εάν λοιπόν εσύ, βασιλιά, θέλεις να σωθείς, μπορείς: Και χρήματα πολλά έχουμε, και θάλασσα και πλοία. Σκέψου όμως μήπως, στο μέλλον, μετανιώσεις που σώθηκες φεύγοντας, αντί να μείνεις εδώ και να πεθάνεις. Διότι σε μένα αρέσει κάποιος λόγος παλαιός, που λέει ότι είναι καλό να πεθαίνει κανείς βασιλιάς.»
Προκόπιος, Yπέρ των πολέμων
Ασκήσεις για εξάσκηση
Ασκήσεις για εξάσκηση
