27. Η καθημερινή ζωή στην ύπαιθρο στα χρόνια των Ισαύρων και των Μακεδόνων

27. Η καθημερινή ζωή στην ύπαιθρο στα χρόνια των Ισαύρων και των Μακεδόνων

Περίληψη μαθήματος 

Μεγάλο μέρος του βυζαντινού πληθυσμού ζει στην ύπαιθρο σε όμορφα χωριά και κωμοπόλεις.
Τα σπίτια τους είναι ανάλογα με την οικονομική τους κατάσταση.
Οι πιο πολλοί είναι γεωργοί και βοσκοί. Αγαπούν τη ζωή και τον τόπο τους και χαίρονται με το κυνήγι και το ψάρεμα.

Τι θα μάθουμε σε αυτό το μάθημα:

• Τον τρόπο ζωής, την οικονομία, τα επαγγέλματα, τις κοινωνικές εκδηλώσεις των βυζαντινών της υπαίθρου.
• Τις εργασίες και τα καθήκοντα των γυναικών.
• Πως ήταν ένα βυζαντινό χωριό.

Περιεχόμενα μαθήματος
1. Βίντεο 2. Λέξεις 3. Σχεδιάγραμμα 4. Εξάσκηση 5. Ασκήσεις 6. Βοηθητικά κείμενα



1. Βίντεο

Παρουσίαση του μαθήματος

2.  Λέξεις που πρέπει να γράψω στο τετράδιο μου και να υπογραμμίσω στο βιβλίο

ύπαιθρος, χωριά, κωμοπόλεις, οικισμούς, αγροικίες, σπίτια της υπαίθρου, μικροκαλλιεργητές, ισόγειες στενόχωρες κατοικίες, Δυνατοί διώροφα σπίτια,«κατώγια», γυναίκες, χωριό.

3. Σχεδιάγραμμα

4. Εξάσκηση

α.  Ερωτήσεις
Που κατοικούσε μεγάλο μέρος των βυζαντινών;
Πως ήταν χτισμένα τα χωριά;
Πως ήταν τα σπίτια των μικροκαλλιεργητών;
Πως ζούσαν οι δυνατοί; Τι υπήρχε στα κατώγια και στον περίβολο των σπιτιών;
Ποια ήταν η μέριμνα (φροντίδα) όλων των κατοίκων, πλουσίων και φτωχών;
Ποιος ήταν ο ρόλος των γυναικών;
Τι υπήρχε γύρω από τους οικισμούς; Τι υπήρχε γύρω από κάθε χωριό;
Ποιες ήταν οι κύριες ασχολίες των κατοίκων;

β. Συμπληρώστε τα κενά

5. Ασκήσεις

 6. Βοηθητικά κείμενα

Γιατί λέμε «Αυτός είναι ξεφτέρι»;
Πολλοί Βυζαντινοί στα κυνήγια τους, αντί για σκύλους,

χρησιμοποιούσαν εκπαιδευμένα απ’ αυτούς γεράκια, 

τα ξεφτέρια όπως τα έλεγαν, για τη σύλληψη των θηραμάτων. 

Τα γυμνασμένα αυτά αρπακτικά ήταν περιζήτητα, επειδή δε λάθευαν στο κυνήγι τους. 

Γι’ αυτό και σήμερα λέμε ξεφτέρια αυτούς που αναζητούν και πετυχαίνουν το στόχο τους.

Στο βιβλίο σας μπορείτε να διαβάσετε τις βυζαντινές ρίζες των φράσεων : 

"Χάθηκε σαν το σκυλί στ’ αμπέλι", 

«Πάμε να τσιμπήσουμε κάτι».



7. Ερωτήσεις  εξάσκησης για όλα τα μαθήματα

Ιστορία Ε΄ Δημοτικού - "Στα βυζαντινά χρόνια"

Ερωτήσεις -Απαντήσεις

 27. Η καθημερινή ζωή στην ύπαιθρο στα χρόνια των Ισαύρων και των Μακεδόνων

 1. Πού κατοικούσε μεγάλο μέρος των Βυζαντινών; 

Κατοικούσαν στην ύπαιθρο σε κωμοπόλεις και χωριά, αλλά και σε οικισμούς και σε αγροικίες χτισμένες γύρω απ’ αυτά. 

2. Πώς ήταν χτισμένα τα χωριά των Βυζαντινών; 

Ήταν χτισμένα στις πλαγιές λόφων πλάι σε πηγές. Στο κέντρο του χωριού ήταν η πλατεία και η μεγάλη εκκλησία, όπου γινόταν πανηγύρι την ημέρα της γιορτής του τοπικού Αγίου. Παρόμοιες γιορτές γίνονταν και στα ξωκλήσια. 

3. Πώς ήταν τα σπίτια των μικροκαλλιεργητών; 

Οι μικροκαλλιεργητές έμεναν σε μικρές στενάχωρες κατοικίες με χαμηλές πόρτες και μικρά παράθυρα. 

4. Πώς ζούσαν οι δυνατοί; 

Ζούσαν σε σπίτια διώροφα σκεπασμένα με κεραμίδια, με εξωτερική σκάλα και εξώστες, για θέα και αναψυχή. 

5. Τι υπήρχε στα κατώγια και τον περίβολο των σπιτιών; 

Υπήρχαν κελάρια, πατητήρια και αποθήκες για τους καρπούς και τα τρόφιμα. 

6. Ποια ήταν η φροντίδα όλων των κατοίκων πλούσιων και φτωχών; 

Φρόντιζαν να μη λείπουν από το σπίτι τα απαραίτητα για τη διατροφή της οικογένειάς τους. Δηλαδή, το σιτάρι, το κρασί και το λάδι. 

7. Ποιος ήταν ο ρόλος των γυναικών; 

Είχαν την επιμέλεια του σπιτιού, των παιδιών, των τροφίμων και των φαγητών. Στις γεωργικές εργασίες έπαιρναν μέρος μόνο στις περιόδους συγκομιδής καρπών. Πολλές εργάζονταν στο σπίτι υφαίνοντας και κεντώντας και άλλες σε εργαστήρια και καταστήματα αρωμάτων και μεταξιού. 

8. Τι υπήρχε γύρω από τους οικισμούς; 

Γύρω από τους οικισμούς υπήρχαν κήποι και περιβόλια με καρποφόρα δέντρα, κτήματα φυτεμένα με αμπέλια και ελιές και χωράφια σπαρμένα με δημητριακά, καθώς και μουριές για την εκτροφή του μεταξοσκώληκα. 

9. Τι υπήρχε γύρω από κάθε χωριό; Υπήρχε κοινόχρηστη περιοχή με δάση και βοσκοτόπια για την προμήθεια των ξύλων και για τη βοσκή των ζώων. 

10. Ποιες ήταν οι κύριες ασχολίες των κατοίκων; 

Οι κάτοικοι των στεριανών χωριών ήταν συνήθως γεωργοί και βοσκοί. Στα νησιά και τα παράλια ασχολούνταν με το ψάρεμα και τη ναυτιλία. Αρκετοί από αυτούς ήταν τεχνίτες γεωργικών μέσων και εργαλείων, μεταφορείς και μικροέμποροι των αγροτικών προϊόντων.